Perşembe, Kasım 19, 2026

Endonezya'da Yeni Telif Yasası Tartışması: Telif Gelirleri ve Yapay Zekâ Masada


Endonezya'nın 2014 tarihli Telif Yasası'nı kapsamlı biçimde yenilemeyi amaçlayan yasa tasarısı, sektör temsilcilerinden tepki görüyor. Tasarı, telif gelirlerinin denetimini sıkılaştırmayı ve telifli eserlerin yapay zekâ geliştirmede kullanımına yeni kurallar getirmeyi öngörüyor. Düzenleme, uzun süredir zayıf tahsilat ve dağıtım nedeniyle eleştirilen telif sistemini yeniden şekillendirmeyi hedefliyor.

The Jakarta Post'un incelediği taslağa göre telif gelirlerinin denetimi, yeni kurulacak Ulusal Toplu Yönetim Komisyonu'na (KMKN) devredilecek. Telif gelirlerinin takibi ve dağıtımı ise meslek birlikleri (LMK) eliyle sürecek. Hükümet ayrıca kalıcı bir telif fonu kurulmasını ve eserlerin kullanımını, hak sahiplerini ve ödemeleri izleyecek ulusal ve entegre bir dijital telif veri tabanı oluşturulmasını öneriyor.

Tasarının en çok tartışılan başlıklarından biri yapay zekâ. Düzenleme, yapay zekâ yardımıyla ya da tamamen yapay zekâ tarafından üretilen eserlerin hukuki statüsünü belirliyor. Endonezya Hukuk Bakanı Supratman Andi Agtas, tamamen yapay zekâ ile üretilen eserlere telif koruması verilmeyeceğini açıkça söyledi. Tasarının, korumadan yararlanmak için insan katkısını şart koşan bir ölçüt getirmesi bekleniyor. Bazı değerlendirmelere göre metin, yapay zekâ eğitimi için eser kullanımının meslek birlikleri üzerinden lisanslanmasını da öngörüyor.

Yasa tasarısı Mart 2026'da meclisin girişimiyle gündeme alındı. Hükümet 6 Ekim'de görüşmeler için 1.117 maddelik bir sorun listesi sundu. 11 Kasım'daki meclis oturumunda Google, Meta ve TikTok tasarının bazı hükümlerine itiraz etti. Küresel platformların meclise sunduğu görüşlerde TikTok, telifi hangi kurumun toplayacağı konusunda netlik istedi. Microsoft ise yapay zekâ kurallarının eser sahiplerini korurken inovasyonu engellememesi gerektiğini vurguladı. Meclis ve hükümet, görüşmeleri Aralık ayının ortasına kadar tamamlamayı hedefliyor.