Seedance 2.0 Tartışması: Disney’den ByteDance’e Telif İhlali Uyarısı
The Walt Disney Company, Çin merkezli teknoloji devi ByteDance’in kısa süre önce kullanıma sunduğu üretken yapay zekâ aracı Seedance 2.0 hakkında telif hakkı ihlali iddiasıyla resmi ihtarname gönderdi. Disney, modelin Star Wars ve Marvel evrenlerine ait karakterleri izinsiz biçimde yeniden üretebildiğini ve bunun fikri mülkiyet haklarını ihlal ettiğini savunuyor.
İddia: Telifli Karakterler Eğitim Verisinde Kullanıldı
Şirketin ihtarnamesinde, Seedance 2.0 tarafından oluşturulduğu belirtilen bazı örnek içeriklere atıf yapıldığı bildirildi. Bu içeriklerde Spider-Man, Darth Vader ve Peter Griffin gibi karakterlerin yer aldığı ifade ediliyor. Söz konusu karakterlerin büyük bölümü Marvel Entertainment, Lucasfilm ve 20th Television Animation çatısı altında Disney’e ait bulunuyor.
Disney’e göre sorun yalnızca çıktı üretimi değil; modelin eğitim sürecinde telif korumalı içeriklerin izinsiz kullanılmış olabileceği iddiası. Şirket, bu durumun karakterlerin kamu malıymış gibi serbest biçimde yeniden üretilmesine yol açtığını ve açık bir telif hakkı ihlali anlamına geldiğini belirtiyor.
ByteDance’ten Resmi Açıklama Yok
ByteDance cephesinden henüz kamuoyuna yansıyan resmi bir açıklama bulunmuyor. Ancak Seedance 2.0’ın küresel ölçekte konumlandırılmak istendiği biliniyor. Bu durum, özellikle Hollywood stüdyolarıyla ilişkiler açısından hassas bir süreci beraberinde getiriyor.
Üretken yapay zekâ araçları, içerik üretim süreçlerini hızlandırma ve maliyetleri düşürme potansiyeli taşırken; telif sahipleri açısından gelir modellerinin aşınması riskini de beraberinde getiriyor. Bu nedenle her yeni model lansmanı, teknoloji ve fikri mülkiyet hukukunun kesişim noktasında yeni bir tartışma başlatıyor.
Disney’in Stratejisi: Yasak Değil, Lisans
Disney’in yapay zekâ şirketlerine yönelik bu hamlesi ilk değil. Şirket daha önce Character.AI’ya benzer gerekçelerle ihtarname göndermiş, ayrıca yapay zekâ modellerinin eğitim süreçlerinde telif ihlali iddiasıyla Google’ı da hedef almıştı. Bu gelişmeler, Disney’in özellikle Star Wars ve Marvel gibi milyarlarca dolarlık markalarını koruma konusunda agresif bir tutum benimsediğini gösteriyor.
Bununla birlikte Disney, yapay zekâya kategorik bir karşıtlık sergilemiyor. Şirketin OpenAI ile imzaladığı üç yıllık lisans anlaşması, belirli fikri mülkiyetlerin kontrollü ve sözleşmeye dayalı biçimde kullanılabileceğini ortaya koyuyor. Bu yaklaşım, Disney’in temel meselesinin yapay zekânın varlığı değil; kullanım koşulları ve ticari çerçevesi olduğunu gösteriyor.
Sektörel Etki
Seedance 2.0 krizi, üretken yapay zekâ ile telif hukuku arasındaki gerilimin giderek daha görünür hâle geldiğini bir kez daha ortaya koydu. Önümüzdeki dönemde benzer ihtilafların artması ve sektörün lisans temelli, gelir paylaşımına dayalı yeni modeller geliştirmesi bekleniyor.
Teknoloji şirketleri ile küresel içerik devleri arasındaki bu hukuki mücadele, yalnızca iki şirketi değil, dijital içerik ekonomisinin geleceğini de şekillendirecek nitelikte görünüyor.
