İkiye On Kala: “Şarkılarımı Bir Başyapıttan Çok, Sıcak Bir Mektup Gibi Yazıyorum”

Şehir hayatının telaşını, yalnızlığı, ilişkileri ve gündelik yaşamın küçük ayrıntılarını kendine özgü bir anlatımla şarkılarına taşıyan İkiye On Kala, MESAM Vizyon’un konuğu oldu. Uğur Uras Ustaoğlu ile “İkiye On Kala” isminin yıllar içinde değişen anlamından bağımsız müzisyen olmaya, şarkı yazarlığından İstanbul’un müziğindeki yerine kadar uzanan samimi bir söyleşi gerçekleştirdik.

İlk şarkılarını ev kayıtlarıyla dinleyiciyle buluşturan ve zaman içerisinde kendine özgü anlatım diliyle geniş bir dinleyici kitlesine ulaşan İkiye On Kala, müziğinde büyük cümlelerden çok hayatın içinden küçük ama güçlü ayrıntıların peşinden gidiyor. Kimi zaman İstanbul sokakları, kimi zaman bir ilişkinin kırılma anı, kimi zaman da trafikte karşıdan karşıya geçmeye çalışan bir kedi onun şarkı dünyasının parçasına dönüşebiliyor.

İkiye On Kala’nın ardındaki isim Uğur Uras Ustaoğlu ile müziğinin dönüşümünü, yaratım sürecini, bağımsız sanatçılığın kendisine açtığı yolları ve değişen müzik dünyasını konuştuk.

“İkiye On Kala” isminin sizin için özel bir hikayesi olduğunu biliyoruz. Bugün geriye dönüp baktığınızda bu isim sizin için hala aynı şeyi mi ifade ediyor?

Öncelikle merhabalar. Röportaj davetiniz için teşekkür ederim. Çok güzel bir soru, bunun için de ayrıca teşekkür ederim.

Evet, İkiye On Kala’nın benim için çok kişisel bir anlamı var. Geçmişe baktığımda bu isim; umutsuzluğuma, çaresizliğime ve karanlığıma verdiğim bir isimdi. Artık ise İkiye On Kala benim için umudu, sevgiyi ve şafağı temsil ediyor. Şarkılarımın anlattıkları da zaman içerisinde bu yönde değişiyor.

Müzik yolculuğunuz sosyal medyada paylaştığınız ev kayıtlarıyla başladı. O günlerdeki Uğur Uras ile bugünkü İkiye On Kala arasında sizce en büyük fark ne?

Artık nereye doğru gittiğimi, kim olduğumu ve kim olmadığımı; benim için neyin “evet”, neyin “hayır” olduğunu çok daha iyi biliyorum. Sanırım söyleyebileceğim en büyük fark bu.

Şarkılarınızda şehir hayatı, yalnızlık, ilişkiler ve gündelik hayatın küçük ayrıntıları güçlü biçimde hissediliyor. Şarkı yazarken sizi en çok besleyen şey nedir?

Yaşamı izlemeyi çok seviyorum. Konuşurken insanları, şehri, bir kedinin trafikte yolun karşısına geçme mücadelesini, insanların jestlerini ve mimiklerini izlemeyi seviyorum. Bir de elbette kendimi…

“Kafamda Kentsel Dönüşümler” gibi hem adı hem de anlatımıyla dikkat çeken şarkılarınız var. Şarkı isimlerini belirlemek sizin için nasıl bir süreç?

Bu tür ifadelerin nasıl ortaya çıktığını ben de açıkçası bilmiyorum. Sanırım anlatmak istediğim bir duygunun kısaltması gibi zihnimde beliriyorlar. Genellikle anlatmak istediğim hikâyenin konu başlığına dönüştükleri için şarkının ismi de oluyorlar.

Bir şarkının ilk cümlesi mi daha zor gelir, yoksa onu bitiren son cümle mi?

Bu çok değişken bir durum ama seçim yapmam gerekirse son cümle daha zor diyebilirim. Anlatıyı doğru bir yerde ve doğru bir biçimde sonlandırmak daha fazla düşünsel mesai gerektiriyor gibi geliyor.

Şarkılarınızda dinleyicinin kendinden bir şey bulabileceği oldukça doğal ve samimi bir dil var. Bu sadeliği korumak için özellikle dikkat ettiğiniz bir şey var mı?

Evet, bunu özellikle korumaya çalışıyorum. Bunu nasıl yaptığımı tam olarak bilmiyorum; özellikle uyguladığım belirli bir yöntem de yok sanırım. Ama böyle bir çabam olduğunu biliyorum.

Bir sanat eseri ya da başyapıt ortaya çıkarmaya çalışmaktan çok, etkileyici ve sıcak bir mektup yazmaya çalışırım hep.

İstanbul, müziğinizin önemli karakterlerinden biri gibi görünüyor. İstanbul olmasaydı İkiye On Kala’nın şarkıları sizce nasıl olurdu?

Aslında bu sorunun cevabını uzun zaman sonra İstanbul dışında yazdığım ve 18 Eylül’de yayımlanacak olan “Canımın İçi” şarkısıyla verebilirim.

Şaka bir yana, sanırım şarkılarım daha romantik olurdu. İstanbul bana romantizmin yanında bazı sosyolojik acıları da hissettiriyordu. Ben de bunları aşk hikâyelerimin içerisine ekliyordum.

“Bütün İstanbul Biliyo” geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı. Bir şarkınızın bu kadar fazla insanın hayatına dokunduğunu ilk fark ettiğinizde ne hissettiniz?

Gerçeğin ve samimiyetin her zaman bir karşılığı olduğunu düşünürdüm. Bununla birlikte bu inancım daha da pekişti.

Bu duyguda her zaman kalabilmek çok zor ama aynı zamanda çok değerli ve nadir bir yer.

Bazı şarkılar sanatçının elinden çıktıktan sonra dinleyicinin kendi hikâyesine dönüşüyor. Sizin için de anlamı zaman içerisinde değişen bir şarkınız oldu mu?

Benim için anlamı değişen bir şarkı olmadı sanırım. Ama zaman içerisinde, söylediğiniz gibi, insanların şarkılarla ne kadar farklı bağlar kurabildiğini öğrendim ve onların hikâyelerini dinledim. Bu benim için çok kıymetli.

İlk döneminizde bir grup olarak üretirken daha sonra solo devam etmeyi tercih ettiniz. Bu değişim müziğinizin karakterini nasıl etkiledi?

Aslında orası biraz karışık. İkiye On Kala solo bir proje olarak ortaya çıktı. İlk 11 şarkımı tek başıma hazırlayıp paylaştım. Sonrasında birkaç yıllık bir grup süreci oldu ve ardından yeniden başladığım gibi, şarkılarımı tek başıma kurgulamaya başladım.

Grup döneminde diğer arkadaşlarla ortaya çıkan sinerji müzikaliteyi ve heyecanı yükseltiyordu. Bu çok güzel bir şeydi. Fakat yalnız üretmek, beni ve anlatmak istediklerimi yansıtması bakımından daha gerçek geliyor.

Bağımsız bir sanatçı olmak size büyük bir özgürlük alanı sağlıyor. Bunun yanında bağımsız müzik üretmenin sizi en çok zorlayan tarafı nedir?

Buna “zorluk” diyebilir miyim bilmiyorum ama en önemli konulardan biri kariyer yönetimi. Bir anlamda mum ışığında yolunuzu arıyorsunuz ve bu da zaman zaman istemediğiniz birçok durumla karşılaşmanız anlamına geliyor.

Fakat bunun gerçekten kötü bir şey olup olmadığından emin değilim. Çünkü bugün geldiğim noktada, bağımsız müzisyen olmanın zorlukları olarak gördüğüm hemen her şey bana başka şeyler öğretti ve yeni yollar açtı.

Bu nedenle “Bağımsız müzisyen olmanın birtakım zorlukları vardır.” demekten çok, “Bağımsız müzisyenlik bambaşka ve kendine özgü bir yoldur.” demeyi tercih ederim.

Bir şarkıyı yazarken “Bu çok dinlenir.” diye düşündüğünüz oluyor mu, yoksa üretim aşamasında dinleyici tamamen zihninizin dışında mı kalıyor?

“Bu şarkı dinlensin.” düşüncesiyle yazdığım şarkılarım oldu fakat hiçbir zaman beklediğim karşılığı alamadılar. Dönüp baktığımda o şarkıların beni duygusal olarak da tatmin etmediğini görüyorum.

Genellikle kafamdaki “güzel”in peşine çıkıyorum. Zihnimde oluşan o toz bulutunun içinde, “Güzel olan nedir, şu anda beni etkileyen şey nedir?” diye kendime soruyorum.

Sizce iyi bir şarkı sözü edebî olarak güçlü olmak zorunda mı? Yoksa bazen çok basit bir cümle de güçlü bir şarkının merkezine dönüşebilir mi?

Hayır, kesinlikle edebî olmak zorunda değil. Çok basit bir cümle de güçlü bir şarkının merkezine dönüşebilir. Fakat sözlerin o cümleye nasıl ulaştığı ve öncesinde neler anlattığı bence çok önemli.

Kendi şarkılarını yazan bir sanatçı olarak beste ve söz yazarlığında zaman içerisinde değişen bir çalışma disiplininiz oldu mu?

Tabii, sürekli bir değişim içerisinde oldu ve hâlâ da değişiyor. İlk yıllarım en disiplinsiz olduğum dönemlerdi. Sonrasında giderek artan bir düzen ve disiplin süreci gelişti. Ancak bir süre sonra onun da bana çok doğru gelmediğini fark ettim.

Bugün ise belli bir çerçevesi olan fakat o çerçevenin içerisinde daha öngörülemez hareket edebildiğim ve üzerine daha fazla düşündüğüm bir üretim sürecim var.

Son yıllarda müzik tüketimi oldukça hızlandı şarkılar kısaldı, dinleyicinin dikkati daha parçalı hale geldi. Siz bu değişimin şarkı yazarlığını etkilediğini düşünüyor musunuz?

Evet. Her şey gibi şarkılar da yeni formlara giriyor ve bunun doğal olduğunu düşünüyorum. Şarkının süresi, kullanılan enstrümanlar ya da aranje yaklaşımları her zaman değişebilir. Bunların değişmesi bana göre şarkıların değerinden bir şey eksiltmiyor.

Ancak döneme uyum sağlamaya çalışırken şarkıların duygusal derinliğinden feragat edilmesi ve daha da önemlisi bunun dinleyicide karşılık bulması bana hüzünlü geliyor. Çünkü bunun ne yazık ki çok fazla şeyle bağlantısı var.

Son olarak MESAM’a iletmek istediğiniz bir mesaj var mı?

MESAM’a hizmetleri ve müziğe sunduğu katkılar dolayısıyla teşekkür ediyorum.

Selamlar, sevgiler…

Röportaj: Ali Can Tiryaki