Avrupa Parlamentosu'ndan Yapay Zekâ İçin Telif Çağrısı
Avrupa Parlamentosu, yapay zekâ sistemlerinin telif hakkıyla korunan eserleri kullanmasına ilişkin tartışmalarda önemli bir adım attı. Parlamento tarafından kabul edilen yeni tavsiye kararları, yapay zekâ geliştiricilerinin telif hakları konusunda daha şeffaf ve sorumlu hareket etmesini öngörüyor.
Parlamento'nun Hukuk İşleri Komitesi tarafından hazırlanan raporda, Avrupa Birliği telif hakkı mevzuatının Birlik sınırları içinde faaliyet gösteren tüm yapay zekâ sistemleri için eksiksiz şekilde uygulanması gerektiği vurgulandı. Kararda, yaratıcı sektörün korunmasının Avrupa ekonomisi ve kültürel üretim açısından stratejik önem taşıdığına dikkat çekildi.
YAPAY ZEKA EĞİTİM VERİLERİ İÇİN AVRUPA SİCİLİ ÖNERİSİ
Raporda öne çıkan önerilerden biri, Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi (EUIPO) bünyesinde merkezi bir kayıt sistemi oluşturulması oldu. Bu sistem sayesinde yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılan telifli eserlerin kayıt altına alınması ve eserlerinin yapay zekâ eğitiminde kullanılmasını istemeyen hak sahiplerinin taleplerinin görünür hale getirilmesi amaçlanıyor.
Ayrıca yapay zekâ şirketlerinin, eğitim verilerini hangi internet siteleri ve kaynaklardan topladıklarını açıklamaları gerektiği belirtildi. Parlamenterler, bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda ortaya çıkabilecek ihlallerin telif hakkı ihlali kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
"İÇERİK ÜRETİCİLERİ ADİL KARŞILIK ALMALI"
Avrupa Parlamentosu üyeleri, Avrupa ekonomisinin önemli bir bölümünü oluşturan yaratıcı sektörün korunabilmesi için telifli eserlerin kullanımında adil lisanslama ve ücretlendirme mekanizmalarının oluşturulmasının zorunlu olduğunu belirtti.
Rapora ilişkin değerlendirmede bulunan Avrupa Parlamentosu Üyesi Axel Voss, üretken yapay zekâ teknolojilerinin mevcut hukuk düzeninin dışında değerlendirilemeyeceğini söyledi. Voss, telif hakkıyla korunan eserlerin yapay zekâ eğitiminde kullanılması halinde içerik üreticilerinin şeffaflık, hukuki güvence ve adil gelir paylaşımı haklarına sahip olması gerektiğini vurguladı.
YARATICI SEKTÖRDEN DESTEK, TEKNOLOJİ SEKTÖRÜNDEN ÇEKİNCE
Karar, yaratıcı sektör kuruluşları tarafından genel olarak olumlu karşılandı. Avrupa Yazarlar ve Besteciler Cemiyetleri Grubu (GESAC), Avrupa Parlamentosu'nun sanatçıların ve hak sahiplerinin yanında net bir tavır sergilediğini belirterek rapora destek verdi.
Bununla birlikte bazı sektör temsilcileri yeni düzenlemelerin uygulanabilirliği konusunda çekincelerini dile getirdi. Yaratıcı endüstrileri temsil eden Creativity Works! oluşumu, önceliğin yeni kurallar oluşturmak yerine mevcut mevzuatın etkin şekilde uygulanması olması gerektiğini savundu.
Bilgisayar ve İletişim Endüstrisi Birliği (CCIA) ise yapay zekâ şirketlerinin her kullanım için önceden izin almak zorunda bırakılmasının Avrupa'daki teknoloji şirketleri üzerinde ek yük oluşturabileceğini ve küresel rekabet gücünü olumsuz etkileyebileceğini öne sürdü.
Avrupa Parlamentosu'nun kabul ettiği rapor bağlayıcı nitelik taşımasa da, Avrupa Birliği'nin yapay zekâ ve telif hakları alanındaki gelecekteki düzenlemelerine yön verecek önemli bir siyasi mesaj olarak değerlendiriliyor.