Elvis Presley Şarkıları İçin Yapay Zekâ Devine 41 Milyon Dolarlık Telif Davası
Elvis Presley Şarkıları İçin Yapay Zekâ Devine 41 Milyon Dolarlık Telif Davası
Müzik dünyası ile yapay zekâ sektörü arasındaki telif savaşlarına bir yenisi daha eklendi. Rock'n Roll'un efsanevi kralı Elvis Presley, ölümünden yaklaşık yarım asır sonra bu kez teknoloji dünyasındaki dev bir davanın merkezinde yer alıyor. Sanatçının telif haklarını elinde bulunduran Authentic Brands Group ve ilgili müzik yayıncıları, ünlü yapay zekâ şirketi Anthropic'e karşı geniş çaplı bir hukuk mücadelesi başlattı.
ABD'nin San Francisco kentindeki federal mahkemeye taşınan dava dilekçesinde, Anthropic’in popüler sohbet robotu Claude’u eğitirken efsane sanatçıya ait 274 şarkıyı izinsiz ve telifsiz şekilde kullandığı öne sürülüyor.
Şarkı Başına 150 Bin Dolar İstiyorlar
Müzik şirketleri, telif ihlalinin kasıtlı yapıldığını savunarak ABD yasalarının öngördüğü en üst sınırdan tazminat talep ediyor. Amerikan telif hukuku mevzuatına göre, bilinçli ihlallerde eser başına 150 bin dolara kadar yasal tazminata hükmedilebiliyor. Davacı ortakların listelediği 274 şarkı üzerinden yapılan hesaplamalara göre, yapay zekâ devinden istenen toplam fatura 41 milyon 100 bin doları buluyor.
"Claude Şarkı Sözlerini Kopyalıyor"
Hukuk savaşının tek gerekçesi yapay zekânın eğitim süreci değil; botun çalışma algoritması da hedef tahtasında. Davacılar, Claude’un kullanıcı emirleri doğrultusunda telif hakkıyla korunan şarkı sözlerini doğrudan ya da ufak değişikliklerle yeniden üretebildiğini iddia ediyor. Şirketin telif tartışmalarının ardından getirdiği filtreleme ve koruma önlemlerinin yetersiz kaldığı, Claude'un orijinal şarkı yapılarını ve ayırt edici bölümleri neredeyse aynen taklit ettiği belirtiliyor. Hatta bazı sohbet dökümlerinde yapay zekânın, yazdığı sözlerin Elvis şarkılarına benzediğini bizzat kabul ettiği de dilekçedeki iddialar arasında.
Davada İronik Tesadüf: "Biraz Daha Az Konuş"
Dava dosyasında yer alan parçalardan biri ise sürece oldukça manidar bir boyut kazandırdı. Elvis Presley'in 1968 yılına ait meşhur şarkısı "A Little Less Conversation" (Biraz Daha Az Konuşma), davanın en çok konuşulan detaylarından biri oldu. Milyonlarca insanla konuşmak üzerine tasarlanmış bir sohbet robotuna (chatbot) karşı açılan davada bu şarkının yer alması, sektörde "Yapay zekâya 'az konuş, telifini öde' mesajı veriliyor" şeklinde esprili yorumlara yol açtı.
Suçlamaların odağındaki Anthropic cephesi ise iddiaları kesin bir dille reddetti. Şirket, Los Angeles Times'a yaptığı açıklamada yasal haklarını sonuna kadar savunacaklarını bildirdi. Yapay zekâ şirketleri genel olarak, sistemlerin mevcut verilerden öğrenme sürecini ABD hukukundaki "adil kullanım" (fair use) prensibiyle açıklıyor ve bu durumun insan beyninin esinlenmesinden farklı olmadığını, doğrudan bir kopyalama teşkil etmediğini savunuyor. Müzik yayıncıları ise milyarlarca dolar değerindeki teknoloji firmalarının, sanatçıların yıllar süren emekleriyle oluşan dev katalogları bedelsiz bir hammadde gibi kullanmasına karşı çıkıyor.
Blurred Lines Davasının Avukatı İş Başında
Elvis Presley'in hak sahiplerini mahkemede savunacak isim ise müzik dünyasının yakından tanıdığı ünlü avukat Richard Busch. Sektörün en büyük telif davalarından biri olan ve 2015 yılında sonuçlanan "Blurred Lines" davasında Marvin Gaye'in ailesini temsil eden Busch, Robin Thicke ve Pharrell Williams'ın şarkısının çalıntı olduğunu jüri önünde kanıtlayarak büyük bir zafer kazanmıştı. Deneyimli avukat, şimdi aynı stratejiyle yapay zekâ sektörünün karşısına dikiliyor.
Sony Music, Universal Music Group ve Warner Music Group gibi devlerin de daha önce farklı yapay zekâ girişimlerine karşı başlattığı yasal süreçler düşünüldüğünde, San Francisco'dan çıkacak karar tüm teknoloji ve sanat dünyası için dönüm noktası niteliğinde bir emsal teşkil edebilir.