Müzik Dünyasından Yapay Zekâ Anlaşmalarına Ortak Tepki
Dünya genelinden sanatçılar, söz yazarları ve müzik sektörünün önde gelen kuruluşları, yapay zekâ ile ilgili müzik anlaşmalarında yaratıcıların haklarının korunması çağrısıyla ortak bir açık mektuba imza attı. Avrupa Müzik Menajerleri Birliği (EMMA) koordinasyonunda hazırlanan çağrıya, Birleşik Krallık Müzisyenler Birliği (MU) de destek verdi.
"Sanatçılar ve Söz Yazarları Anlamlı Rıza Olmadan Yapay Zekâ Anlaşmalarına Zorlanmamalıdır" başlıklı açık mektupta, yapay zekâ uygulamalarının hızla yaygınlaştığı müzik sektöründe eser sahiplerinin haklarının güvence altına alınması gerektiği vurgulandı.
Mektupta, bazı sanatçı ve söz yazarlarının mevcut sözleşmeler aracılığıyla farkında olmadan yapay zekâ kullanımına dahil edildiği, bazılarının ise yeni sözleşmelerde yapay zekâ maddelerini kabul etmeye zorlandığı ifade edildi. İmzacılar; plak şirketleri, müzik yayıncıları, yapay zekâ şirketleri, dijital platformlar ve politika yapıcılara, yaratıcıların haklarını merkeze alan bir yaklaşım benimseme çağrısında bulundu.
Üç Temel İlke Öne Çıktı
Açık mektupta, yapay zekâ ile ilgili tüm müzik anlaşmalarının şu üç temel ilkeye dayanması gerektiği belirtildi:
Rıza ve Kontrol: Sanatçıların eserleri, sesleri, performansları, görünümleri veya yaratıcı kimlikleri yapay zekâ kapsamında kullanılmadan önce açık ve bilinçli onayları alınmalı, kullanım üzerinde kontrol haklarını korumalıdır.
Adil Ücretlendirme: Yapay zekâ projelerine katılmayı kabul eden yaratıcılar, eserlerinden doğan ekonomik değerden adil pay almalıdır.
Açıklık ve Şeffaflık: Sanatçılar, söz yazarları ve temsilcileri, yapay zekâ ile ilgili tekliflere karar vermeden önce açık, anlaşılır ve zamanında bilgilendirilmelidir.
Ayrıca tüm şirketlerden şu taahhütler talep edildi:
- Varsayılan (otomatik) yapay zekâ onayı uygulanmaması,
- Yapay zekâ maddelerinin sözleşmelere zorunlu koşul olarak eklenmemesi,
- Sanatçıların eserleri ve yaratıcı kimliklerinin; açık rıza, adil ücretlendirme ve tam şeffaflık sağlanmadan kullanılmaması.
"Sanatçılar İçin Mücadelemizi Sürdüreceğiz"
MU Genel Sekreter Yardımcısı Phil Kear, müzik endüstrisinde yapay zekâ konusunda yaratıcılarla hak sahipleri arasındaki güç dengesizliğinin giderek arttığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
"Yapay zekâ şirketlerinin eserleri izinsiz kullanmasına yönelik hukuki mücadeleler devam ederken, bu kez plak şirketleri ve yayıncıların mevcut sözleşmeleri gerekçe göstererek sanatçılara danışmadan yapay zekâ lisansları vermeye çalışması kabul edilemez. Müzik yayıncılığında yaşanan gelir paylaşımı sorunlarının benzerini yapay zekâ alanında da yaşamamak için yaratıcıların haklarını savunmaya devam edeceğiz."
Açık mektup, yapay zekâ çağında müzik sektöründe eser sahiplerinin haklarının korunması, şeffaflığın sağlanması ve adil gelir paylaşımının güvence altına alınması yönündeki uluslararası çağrılara bir yenisini ekledi.
