MESAM'dan Müzik Dünyasının Geleceğine Işık Tutan Araştırma

Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM), müzik dünyasının geleceğini şekillendiren yapay zeka teknolojilerini bilimsel veriler ışığında ele alan önemli bir çalışmaya imza attı.

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın katkılarıyla, MESAM ve Pro Creative iş birliğinde hazırlanan “Yapay Zeka ve Türkiye Müzik Endüstrisi” araştırma raporu, düzenlenen lansman programıyla kamuoyuna tanıtıldı.

Müzik endüstrisinin geleceği, yapay zekanın yaratıcı süreçlere etkisi, telif hakları ve eser sahiplerinin ekonomik haklarının korunması gibi kritik konuların ele alındığı çalışma, Türkiye’deki müzik profesyonellerinin yapay zekaya bakışını kapsamlı biçimde ortaya koydu.

Başkanımız Recep Ergül: “İnsan Yaratıcılığı ve Eser Sahiplerinin Hakları Önceliğimiz”

MESAM Yönetim Kurulu Başkanımız Recep Ergül, araştırmaya ilişkin değerlendirmesinde yapay zeka teknolojilerinin müzik dünyasında köklü bir dönüşüm başlattığını belirterek, bu süreçte insan emeğinin korunmasının temel öncelikleri olduğunu vurguladı.

 

MESAM bünyesinde oluşturulan Bilim Kurulu’nun yaklaşık iki buçuk yıldır dünyadaki gelişmeleri titizlikle takip ettiğini belirten Başkanımız Ergül, teknolojik değişime direnmek yerine bu gelişmelere uyum sağlamanın ve gerekli ilkeleri belirlemenin önemine dikkat çekti.

“Her gelişme insanın yaşamına olumlu etkiler sunduğu gibi beraberinde arzu etmediğimiz bazı şeyleri de getirebiliyor. Ama yeniliklere, gelişmelere direnmemek lazım. Onlarla uyumlu bir şekilde yaşamayı öğrenmek lazım.” diyen Başkanımız Ergül, yapay zeka karşısında eser sahiplerinin haklarının korunmasının öncelikli mesele olduğunu vurguladı.

“Yapay zeka yoktan var etmiyor! Bunun telifi var”

Yapay zeka sistemlerinin geçmişten bugüne üretilmiş eserlerden yararlanarak yeni içerikler oluşturduğuna dikkat çeken Başkanımız Ergül, eser sahiplerinin emeğinin ekonomik karşılığının verilmesi gerektiğini belirterek, “Yapay zeka yoktan bir şey var etmiyor. Geçmişten bugüne kadar üretilmiş eserlerden bir sentez sunuyor. Öyleyse bunun bir telif bedeli var. Bunu ödemesi gerekir.” ifadelerini kullandı.

MESAM’ın uluslararası fikri mülkiyet paydaşlarıyla birlikte genişletilmiş zorunlu lisanslama modelini hükümete önerdiğini açıklayan Ergül, bu modelin yapay zeka şirketleri ile eser sahipleri arasında adil ve sürdürülebilir bir sistem oluşturulmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.

Türkiye’nin CISAC verilerine göre telif gelirleri sıralamasında 32. sıraya yükseldiğini hatırlatan Ergül, ülkemizin müzik ve telif alanındaki potansiyelinin çok daha yüksek olduğunu vurgulayarak sektörün ortak hedefler doğrultusunda hareket etmesinin önemine dikkat çekti.

MESAM Başkanımız Recep Ergül, araştırmanın hazırlanmasında emeği geçen Pro Creative’e, akademisyenlere, MESAM Bilim Kurulu’na ve katkı sunan tüm paydaşlara teşekkür ederek konuşmasını tamamladı.

Sertaç Oğul: “Asıl Mesele Yapay Zekanın Hangi Kurallarla Gelişeceği”

 

Programın açılış konuşmasını gerçekleştiren Pro Creative adına Av. Sertaç Oğul, yapay zekanın yalnızca müziğin üretim biçimini değil, yaratıcılığın tanımını ve ortaya çıkan ekonomik değerin paylaşımını da değiştirdiğini belirtti.

 

Oğul, birkaç kelimelik komutla saniyeler içerisinde müzik üretilebildiğine dikkat çekerek, teknolojik gelişmelerin beraberinde önemli hukuki, ekonomik ve etik soruları getirdiğini ifade etti.

 

Araştırmanın temel amacının müzisyenlerin bu dönüşüm karşısındaki deneyimlerini, beklentilerini ve kaygılarını ortaya koymak olduğunu belirten Oğul, yapay zekanın sunduğu fırsatlarla beraber eserlerin izinsiz kullanılması, ses klonlama, ekonomik hak kayıpları ve insan emeğinin değersizleşmesi gibi risklerin de değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

 

Oğul, konuşmasında teknolojik yeniliklerin desteklenmesi ile yaratıcı emeğin korunmasının birbirine karşıt hedefler olmadığını, müzik endüstrisinin geleceğinin bu iki yaklaşım arasında kurulacak adil dengeyle şekilleneceğini ifade etti.


1.170 MESAM Üyesinin Katılımıyla Kapsamlı Araştırma

 

Mart–Temmuz 2026 döneminde gerçekleştirilen araştırmaya 1.170 MESAM üyesi katıldı. Çalışmada müzisyenlerin yapay zeka teknolojilerini kullanım düzeyleri, yaratıcı süreçlere etkileri, telif haklarına ilişkin beklentileri ve geleceğe yönelik kaygıları incelendi.

 

Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarına göre katılımcıların %55,8’i yapay zeka araçlarını farklı sıklıklarda kullandığını belirtirken, %84,6’sı MESAM ve diğer meslek birliklerinin yapay zeka konusunda aktif politikalar geliştirmesini istedi.

 

Yapay zekanın müzik üretiminde en yaygın kullanıldığı alanlar arasında aranjman, demo hazırlama, mix ve mastering çalışmaları öne çıktı.

 

Araştırma, müzik profesyonellerinin teknolojik gelişmelere açık olduğunu ancak eser sahiplerinin haklarının korunması, adil lisanslama ve şeffaflık konularında güçlü beklentiler taşıdığını ortaya koydu.

 

MESAM’dan Yapay Zeka Çağında Telif Haklarına Güçlü Vurgu

 

Araştırma kapsamında MESAM’ın yapay zekaya ilişkin temel ilkeleri de ortaya konuldu.

 

İnsan yaratıcılığının esas alınması, eserlerin yapay zeka sistemlerinde kullanımının lisansa tabi olması, hak sahiplerinin onayının alınması, adil gelir dağılımı ve yapay zeka ile oluşturulan içeriklerin şeffaf biçimde etiketlenmesi, MESAM’ın öncelikli yaklaşımını oluşturdu.

 

Araştırmaya katılan müzik profesyonellerinin %74,1’i yapay zeka kullanılarak oluşturulan müziklerin zorunlu olarak etiketlenmesi gerektiğini belirtirken, %71,7’si yapay zeka platformlarından telif toplanması ve yeni lisanslama modelleri geliştirilmesini MESAM’ın öncelikleri arasında değerlendirdi.

 

Uluslararası Uzmanların Katkılarıyla Hazırlandı

 

Pro Creative tarafından MESAM iş birliğiyle hazırlanan rapor, yalnızca anket sonuçlarıyla sınırlı kalmadı. Türkiye’den ve farklı ülkelerden müzik endüstrisi, telif hakları, yapay zeka ve teknoloji politikaları alanlarında çalışan uzmanların değerlendirmeleri de araştırmaya dahil edildi.

 

MESAM Bilim Kurulu üyeleri Prof. Dr. Erkan Saka ve Prof. Dr. Burcu Yıldız’ın katkı sunduğu çalışma, Türkiye’deki müzisyenlerin deneyimlerini uluslararası gelişmelerle birlikte ele aldı.

 

Araştırma, yapay zeka teknolojilerinin müzik dünyasına entegrasyonunda meslek birliklerinin üstleneceği rolü de gündeme taşıdı.

 

Müzik Endüstrisinin Geleceğine MESAM İmzası

 

Yapay zekanın müzik endüstrisine etkilerini bilimsel verilerle ortaya koyan araştırma, eser sahiplerinin haklarının korunması ve yeni teknolojilere uyum sağlanması açısından önemli bir başvuru kaynağı niteliği taşıyor.

 

MESAM, bu çalışmayla müzik endüstrisinde yaşanan dönüşümün yalnızca teknolojik değil, hukuki, ekonomik ve kültürel boyutlarıyla da değerlendirilmesine katkı sunarken, insan yaratıcılığını merkeze alan sürdürülebilir bir müzik ekosistemi için çalışmalarını sürdürme kararlılığını ortaya koyuyor.

 

Yoğum bir katılımla sona erdi


Lansman programı, MESAM Bilim Kurulu Üyeleri Prof. Dr. Burcu Yıldız ve Prof. Dr. Erkan Saka, Doç. Dr. Muhammed Furkan Akıncı, MESAM İcra Kurulu Başkanımızı Aykut Gürel ve Av. Sertaç Oğul’un katılımıyla gerçekleştirilen söyleşiyle sona erdi.

 

Söyleşide yapay zekanın müzik üretim süreçlerine etkileri, insan yaratıcılığının korunması, telif hakları ve eser sahiplerinin ekonomik hakları değerlendirildi.

 

Katılımcılar, teknolojik gelişmelerin müzik endüstrisinde yarattığı fırsatları ve beraberinde getirdiği hukuki, etik ve ekonomik sorunları farklı perspektiflerden ele aldı