"Yapay Zeka Çağında Müzik Alanında Telif Haklarının Geleceği" Sempozyumu Raporu

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın desteğiyle, MSG, MESAM ve MÜ-YAP öncülüğünde İstanbul’da gerçekleştirilen "Yapay Zeka Çağında Müzik Alanında Telif Haklarının Geleceği" sempozyumunda, yapay zeka teknolojilerinin müzik sektörü üzerinde yarattığı ekonomik ve kültürel yıkım tehlikesi gözler önüne serildi. Sektör temsilcileri ve akademisyenler, insan emeğinin sömürülmesini önlemek için acilen "Genişletilmiş Toplu Lisanslama (GTL)" modeline geçilmesi çağrısında bulundu.

Teknolojinin baş döndürücü bir hızla ilerlediği günümüzde, üretken yapay zeka (GenAI) sistemleri müzik endüstrisini tarihi bir eşiğe taşıdı. 3 Nisan 2026 tarihinde CVK Park Bosphorus Hotel İstanbul’da, Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, yargı mensupları, çok sayıda akademisyen ve meslek birliği başkanlarının yoğun katılımıyla düzenlenen sempozyumda, yapay zekanın telif hukuku ve eser sahipliği üzerindeki etkileri tüm yönleriyle tartışıldı.

Yapay Zeka "Yardımcı" Değil, Doğrudan Bir Rakip ve Tehdit

Sempozyumda yapılan değerlendirmelerde, yapay zekanın artık sadece teknik bir araç olmadığı; milyonlarca sanatçının yıllar süren emeğini ve birikimini izin almadan "hammadde" olarak kullanan otonom bir yapıya evrildiği vurgulandı. Küresel araştırmalara dayandırılan verilere göre; yasal düzenlemelerin gecikmesi durumunda, önümüzdeki 5 yıl içinde eser sahiplerinin 10 milyar Euro'luk telif kaydı yaşayacağı ve yaratıcıların gelirlerinin en az %30 oranında azalma riskiyle karşı karşıya olduğu belirtildi.
Müzik otoriteleri, bu durumun sadece ekonomik bir kayıp değil, aynı zamanda toplumda "entelektüel çölleşmeye" ve kültürel sömürgeciliğe yol açabileceği uyarısında bulundu.

Çözüm Önerisi: "Genişletilmiş Toplu Lisanslama (GTL)" ve Tek Duraklı Mekanizma

Mevcut 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK) dijital ve yapay zeka çağının ihtiyaçları karşısında yetersiz kaldığının altının çizildiği çalıştayda, bireysel lisanslama yöntemlerinin bu devasa veri akışı karşısında tıkandığı ifade edildi.
Hazırlanan politika önerileri ve çalıştay sonuç bildirgesine göre acilen atılması gereken adımlar şunlar:

• GTL Modeline Geçiş: Meslek birliklerine, yalnızca üyeleri adına değil, temsil ettikleri sektör genelinde (üye olmayanlar dahil) toplu lisanslama yapabilme yetkisi tanıyan Genişletilmiş Toplu Lisanslama sisteminin yasal altyapısı acilen oluşturulmalıdır.
• Algoritmik Ürün Tanımı: %100 yapay zeka tarafından üretilen çıktıların "eser" olmasa bile ekonomik değer üreten birer "iş ürünü / algoritmik ürün" olarak kabul edilmesi ve haksız rekabet hükümleri ile koruma altına alınması sağlanmalıdır.
• Tek Duraklı Lisanslama (One-Stop-Shop): Tüm lisanslama süreçlerinin tek bir merkezden yürütülerek yapay zeka şirketlerinin telifsiz veri kullanımına (Vahşi Batı dönemine) son verilmesi gerekmektedir.

Bakanlığa Somut Rapor Sunulacak

Sempozyumun sonunda, akademisyenlerin hazırladığı manifestonun ve teknik verilerin yer aldığı kapsamlı bir yasa taslağı hazırlıklarının tamamlandığı açıklandı. Bu kapsamlı brief, önümüzdeki 10 gün içerisinde yasa değişikliği önerisi olarak T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na sunulacak. Sektör paydaşları, bu mücadelenin müzik endüstrisi için bir varoluş savaşı olduğunun altını çizdi.

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın desteğiyle, MESAM, MSG ve MÜYAP iş birliğinde düzenlenen “Yapay Zekâ Çağında Müzik Alanında Telif Haklarının Geleceği Çalıştayı” kapsamında hazırlanan Sonuç ve Değerlendirme Raporu ile Politika Önerileri Raporu’na aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.

* Sonuç ve Değerlendirme Raporu
* Politika Önerileri Raporu

RAPORLARA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYINIZ

--------

RAPORLARA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYINIZ -2-